Wszechświat

Spójrz na Słońce w całej jego okazałości. Dowiedz się o nim wszystkiego – od narodzin aż po śmierć. Zobacz też, jak ogólnie funkcjonują gwiazdy, i poznaj WIELE, WIELE więcej faktów.

Odwiedź planetę najbardziej zbliżoną do Ziemi. Naukowcy zastanawiają się, jak mogłoby wyglądać życie na Marsie i jakie formy życia mogły się tam kiedyś rozwinąć.

Asteroidy, komety, rozbłyski gamma i samo Słońce sprawiają, że Ziemia jest niebezpiecznym miejscem do życia. Szefostwo NASA i inni naukowcy sięgają po najnowocześniejszą technologię, by zapobiec apokaliptycznemu uderzeniu. Poznaj osobliwe i przerażające scenariusze końca świata oraz zobacz, jak naukowcy ścigają się z czasem, by stworzyć systemy obrony naszej planety.

Jowisz rodzi wiele pytań o nasz Układ Słoneczny. Ta potężna planeta gazowa zachwyca barwami i plamami, które kryją jednak gwałtowne burze i prądy strumieniowe. Pół miliarda mil od Ziemi wokół Jowisza krąży miniukład złożony z ponad sześćdziesięciu księżyców. Czy pod lodową skorupą któregoś z nich może kryć się życie?

Księżyc daje ludziom poczucie bezpieczeństwa od tysięcy lat. Bywał bogiem, służył za kompas i jest jedynym ciałem niebieskim, na którym stanął człowiek. NASA planuje wybudować tam stałą bazę. Odkryj, jak powstał Księżyc – jeśli jeszcze tego nie wiesz, czeka cię spore zaskoczenie.

Wybierz się w pasjonującą podróż przez dzieje formowania się trzeciej planety od Słońca – Ziemi. Ocalała z jednego z najbardziej niebezpiecznych zakątków Wszechświata; dowiedz się, jak powstała i jakie stworzenia kryją wskazówki na temat początków życia. Jakie złowrogie siły zagrażają jej zniszczeniem? Złożona i budząca kontrowersje – oto największa naukowa zagadka wszech czasów.

Bliższe spojrzenie na Merkurego i Wenus. W odcinku: jak zniszczenia wywołane kosmicznymi kolizjami oraz kwaśnymi deszczami na tych planetach mogą stanowić ostrzeżenie dla Ziemi.

Czy pierścienie Saturna to prawdziwe zjawisko astronomiczne, czy tylko kosmiczna iluzja? Nowoczesna technologia pozwala ekspertom zbliżyć się do najdalszej planety widocznej gołym okiem. Odpowiadamy na stare pytania, ale pojawiają się kolejne: czy Saturn kryje klucz do ziemskiej pogody i czy jeden z jego księżyców zapewni nam całą ropę, jakiej kiedykolwiek będziemy potrzebować?

Nasza galaktyka jest jedną z setek miliardów we Wszechświecie. Spójrz na kosmos przez teleskop Hubble'a i cofnij się w czasie niemal do samego Wielkiego Wybuchu.

Napędzane energią atomową, buchające światłem, żarem i furią gwiazdy nie mają w sobie nic ze spokoju. Zderzają się ze sobą, pożerają nawzajem i wybuchają jako gigantyczne supernowe – największe eksplozje we Wszechświecie.

Odcinek poświęcony planetom zewnętrznym i ich księżycom. Zobaczymy Uran, Neptun i Plutona, a dzięki animacjom komputerowym przekonamy się również, jak mogłoby wyglądać życie pozaziemskie na innych światach.

Odwiedź najbardziej niebezpieczne strefy kosmosu – czarne dziury, zderzające się galaktyki, rozbłyski gamma i magnetary. Supermasywne czarne dziury mogą dosłownie wyciągnąć Ziemię z Układu Słonecznego. Zderzenie dwóch galaktyk może doprowadzić do kosmicznego kanibalizmu, z kolei pole magnetyczne magnetarów jest tak potężne, że mogłoby wyczyścić dane z każdej karty płatniczej.

Czy jesteśmy sami? SETI – program poszukiwania inteligencji pozaziemskiej – to prywatnie finansowany projekt, w którym radioteleskopy i teleskopy optyczne przeszukują gwiazdy w poszukiwaniu obcych sygnałów.

Miliardy lat temu Wszechświat narodził się z potężnej ekspansji i rozszerza się z każdą kolejną sekundą. Pogląd, że kosmos – a wraz z nim istnienie człowieka – rozpoczął się od Wielkiego Wybuchu, nie budzi już wątpliwości większości naukowców i uznawany jest w zasadzie za fakt.

Czy łowcy planet wreszcie znaleźli dowód na istnienie innych światów podobnych do Ziemi? Astronomowie odkryli już ponad dwieście planet pozasłonecznych, o których jeszcze dekadę temu nikt nie miał pojęcia.

Wiemy na pewno, że czarne dziury istnieją. Teraz naukowcy próbują potwierdzić, czy w hiperprzestrzeni nie kryją się jeszcze inne rodzaje kosmicznych tuneli.

Przyglądamy się bliżej jasnemu punktowi na nocnym niebie, który od zawsze rodzi mity, intrygi, kontrowersje i wciąż nierozwiązane zagadki.

Kiedyś sądziliśmy, że Ziemia znajduje się w centrum wszechświata, dziś wiemy, że nie leży nawet w centrum naszej własnej galaktyki. Pomiędzy Ziemią a supermasywną czarną dziurą w centrum Drogi Mlecznej kryją się niezliczone cuda. Znajdziemy tu pozostałości starych, umierających gwiazd, które dają początek nowym, a w pobliżu jądra galaktyki gwiazdy hiperprędkościowe są wyrzucane poza jej granice z zawrotną prędkością. Zapraszamy na wycieczkę z przewodnikiem po liczącej 100 tysięcy lat świetlnych rodzinie gwiazd i zjawisk, którą nazywamy Drogą Mleczną.

Wyrusz w podróż z wnętrza Układu Słonecznego aż do Pasa Kuipera i poznaj księżyce krążące wokół planet. Wiele z nich, jeszcze do niedawna zupełnie nieznanych, znajduje się dziś w samym centrum zainteresowania astronomów.

Naukowcy nie mają pojęcia, czym są, ale ciemna materia i ciemna energia stanowią aż 96% Wszechświata. Ciemna materia jest wszędzie – w każdej sekundzie przez wszystko, co znamy na Ziemi, przenikają miliardy jej cząstek, a mimo to nikt jeszcze bezpośrednio jej nie wykrył. Jeszcze bardziej zdumiewającą siłą jest ciemna energia, która gwałtownie rozpycha nasz Wszechświat. Odkryta zaledwie dekadę temu, wciąż wymyka się zrozumieniu naukowców próbujących odpowiedzieć na ostateczne pytanie: jaki los czeka kosmos?

Czy na innych planetach istnieje życie? Astrobiologia to nowatorska nauka, która łączy astronomię, biologię i geologię w poszukiwaniu życia w kosmosie. Jak powstało życie na Ziemi? Jak może wyglądać na innych planetach? Na te i inne kluczowe pytania odpowiada grono zróżnicowanych ekspertów.

Kiedy człowiek wreszcie wyrwał się ziemskiemu grawitacyjnemu uściskowi, marzenie o podróżach na inne planety stało się rzeczywistością. Dziś naukowcy pracują nad całą gamą niezwykłych technologii, które pozwolą nam poruszać się po kosmosie jeszcze szybciej – od statków z żaglami napędzanymi promieniami laserów po silniki zasilane tajemniczą antymaterią.

Supernowa to potężna eksplozja i spektakularna śmierć gwiazdy. Może świecić tak jasno jak 100 miliardów słońc i wyemitować tyle energii, ile Słońce wytworzyłoby w ciągu 10 miliardów lat. Wystrzeliwane w kosmos dżety wysokoenergetycznego światła i materii wywołują potężne rozbłyski gamma i promieniowanie rentgenowskie trwające przez tysiące lat. Astronomowie uważają, że to właśnie ten proces tworzy podstawowe elementy budulcowe planet, roślin i ludzi.

Gwiazdozbiór to grupa gwiazd, które łączą się na niebie w określony kształt lub figurę. Przyjrzyj się wybranym z 88 oficjalnych konstelacji i dowiedz się o nich najciekawszych rzeczy.

Przegląd mitów i tajemnic dotyczących wszechświata. W programie: szanse na podtrzymanie życia na Marsie, analiza możliwości podróży w czasie, teoria ciemnej gwiazdy towarzyszącej naszemu Słońcu oraz bliższe spojrzenie na teorię Wielkiego Wybuchu.

Nasz wszechświat to kosmiczna strzelnica: grawitacja wprawia wszystko w ruch, więc zderzenia są nieuniknione. Astronomowie próbują zrozumieć, jak dochodzi do kolizji w przestrzeni kosmicznej.

Kolonizacja kosmosu to już nie tylko domena science fiction – powoli staje się rzeczywistością. Trwają przygotowania do założenia bazy na Marsie: planuje się, jak uprawiać żywność, odzyskiwać wodę ze ścieków i wprowadzać gazy cieplarniane, by ożywić Czerwoną Planetę i uczynić ją zdatną do zamieszkania.

Mgławice to obłoki gazu, których nie zalicza się do gwiazd, planet, księżyców ani asteroid. Ponieważ są praktycznie niewidoczne gołym okiem, astronomowie badają je za pomocą najbardziej zaawansowanych technik.

Wyobraź sobie tornado tak potężne, że potrafi uformować planetę, albo deszcz złożony z płynnego żelaza.

Zobacz, jakie są największe znane obiekty w kosmosie: planeta, gwiazda, gromada gwiazd, gwiazdozbiór, czarna dziura, wulkan, galaktyka, eksplozje, księżyc, burza, krater uderzeniowy oraz kosmiczna pustka.

Odkryj, jak nauka i ludzkość odkryły, okiełznały i wykorzystały grawitację.

Wszechświat, jaki znamy, jest skazany na zagładę. Przestrzeń, materia, a nawet czas kiedyś przestaną istnieć i nic nie możemy na to poradzić. Poznaj ponurą prawdę o przyszłości kosmosu: może zapaść się i spłonąć albo ulec galaktycznemu zlodowaceniu. Choć oba te scenariusze to kwestia odległej przyszłości, wszechświat może też w ułamku sekundy zniszczyć „losowa fluktuacja kwantowa” – bańka destrukcji zmiatająca cały kosmos. Niezależnie od finału, życie we wszechświecie nie ma szans na przetrwanie.

W podróżach kosmicznych mówi się, że pierwsze i ostatnie 50 mil to najbardziej niebezpieczny etap. Zobacz, jak pojedyncza iskra na pokładzie statku lub mikrometeoroid o średnicy poniżej cala uderzający w stację kosmiczną mogą zamienić rutynową misję w śmiertelny koszmar. W miarę jak wyprawy stają się dłuższe i sięgają Marsa oraz dalej, potencjalne katastrofy będą jeszcze groźniejsze. Co by się stało, gdyby statek zbliżył się za bardzo do czarnej dziury lub oberwał błyskiem gamma?

Część czołowych fizyków świata uważa, że natrafiła na zaskakujące dowody na istnienie innych wszechświatów. Według jednej z hipotez przestrzeń jest tak ogromna, że dokładna kopia naszego Układu Słonecznego, naszej planety i nas samych istnieje wielokrotnie. Te wszechświaty-sobowtóry współistnieją w ramach tego, co naukowcy nazywają dziś „wieloświatem”.

Zgodnie z prawami fizyki nie da się podróżować szybciej niż prędkość światła... a może jednak? To dzięki niej widzimy rzeczy na Ziemi natychmiast, a zarazem możemy oglądać całą historię wszechświata sięgającą niemal 14 miliardów lat wstecz. Dowiedz się wszystkiego o prędkości światła, ostatecznej stałej kosmosu, i zobacz, jak naukowcy wyobrażają sobie przekroczenie „bariery świetlnej” – co może być jedynym sposobem, by gwiezdne podróże z naszych marzeń stały się rzeczywistością.

W miarę jak ludzkość szykuje się do kolonizacji kosmosu, trzeba zmierzyć się z realiami relacji seksualnych i prokreacji. Poznaj fizjologiczne, psychologiczne i kulturowe wyzwania związane z seksem w kosmosie. Od samego zbliżenia po narodziny – sprawdź, jak ekstremalne warunki kosmicznych wypraw mogą wpływać na współżycie, poczęcie i rozwój ludzkich tkanek, a także jak kwestie intymne odbijają się na emocjach astronautów. Sprawdź, ile prawdy jest w plotkach o seksie na orbicie, i zobacz, jak rozwijająca się turystyka kosmiczna może wkrótce wywołać prawdziwy boom na pozaziemskie uniesienia.

Szybują w przestworzach, pływają w oceanach i przemierzają lądy. Nie są to jednak zwierzęta z afrykańskiego safari, lecz formy życia z innej planety. Uzbrojeni w fakty naukowe i odrobinę wyobraźni eksperci zabierają nas w bezprecedensową podróż po granicach ludzkiej fantazji. Naukowcy, astrobiolodzy i astronomowie tworzą pięć ścieżek pozaziemskiej ewolucji i tłumaczą, w jaki sposób ziemskie stworzenia pomagają nam zrozumieć życie we wszechświecie.

Asteroidy i komety dosłownie odcisnęły swoje piętno na Ziemi. Od burzliwych początków Układu Słonecznego te kosmiczne skały nieustannie uderzają w naszą planetę, a niektóre kataklizmy doprowadziły wręcz do masowych wymierań. Co więcej, nowe, radykalne teorie sugerują, że pył kometarny i asteroidowy kryje śmiertelne wirusy, które mogły wywołać najgorsze pandemie w dziejach. Widmo kolejnych kolizji pozostaje realnym zagrożeniem. Mimo to asteroidy i komety mogą skrywać cenne surowce naturalne, które pozwolą ludzkości przetrwać.

Gdy ludzkość w końcu opuści ziemską kolebkę i wyruszy w nieznane rejony kosmosu, jak będą wyglądać nasze nowe domy i gdzie powstaną? Czy będą to przykryte kopułami miasta wbite w obcy grunt? Lśniące metropolie zawieszone na orbicie lub w samotnej próżni? A może wydrążone asteroidy, ogołocone z cennych złóż? Jak będziemy uprawiać żywność? Jak będą wyglądać skafandry nowej ery i pojazdy, którymi będziemy się przemieszczać? Czy najniebezpieczniejsze prace wykonają za nas zaawansowane roboty zwane robonautami? Jak będzie wyglądać życie... w kosmosie?

Brzmi jak hollywoodzki hit: zabójcza asteroida pędzi prosto na Ziemię. W rzeczywistości to tylko kwestia czasu, zanim gigantyczna kosmiczna skała zagrozi zagładą naszej cywilizacji. Sześćdziesiąt pięć milionów lat temu asteroida zmiotła z powierzchni Ziemi dinozaury. Czy teraz przyszła kolej na nas? W tym odcinku analizujemy zagrożenie i przyglądamy się rozmaitym rozwiązaniom – od bomb atomowych po pomysłowe, nowe technologie – którymi eksperci chcą powstrzymać kosmiczny Armagedon.

Czy jesteśmy wyjątkowi, czy może gdzieś w kosmosie istnieje druga Ziemia? Czy możliwe, że wokół Alfa Centauri, naszej najbliższej gwiazdy, krąży bliźniacza planeta? Znalezienie planet wielkości Ziemi było dotąd trudne, ale nowe metody pośrednie pozwalają naukowcom oszacować, ile takich ciał może kryć wszechświat. Jakie są szanse na znalezienie życia na innej ziemiopodobnej planecie?

Przegląd najbardziej tajemniczych fenomenów kosmosu: od obłoków alkoholu w przestrzeni kosmicznej i planet krążących wokół pulsarów, po możliwość istnienia nieznanej planety za orbitą Neptuna oraz naturę ciemnej materii.

Większość misji kosmicznych odbywa się na niskiej orbicie okołoziemskiej, około 200 kilometrów nad poziomem morza. Za okrągłe 20 milionów dolarów każdy może polecieć na Międzynarodową Stację Kosmiczną. Choć komercyjny potencjał tej strefy jest gigantyczny, na śmiałków czyhają potężne niebezpieczeństwa: promieniowanie, promienie kosmiczne oraz tysiące kosmicznych śmieci zagrażających każdemu statkowi na orbicie. To nowa, a być może ostateczna granica – możliwości są nieskończone, o ile odważysz się wyruszyć na skraj eksploracji kosmosu.

Kosmos wywiera na życie na Ziemi wpływ zarówno zbawienny, jak i niszczycielski. Zjawiska kosmiczne obejmują wszystko: od piękna zorzy polarnej i tęczy po niebezpieczeństwa promieniowania UV i promieni kosmicznych, od cudu fotosyntezy po emocje związane z deszczem meteorów. Zobacz, jak zjawiska wywoływane przez Słońce i źródła pozasłoneczne potrafią wnikać pod naszą skórę, paraliżować technologię, a zarazem umożliwiać życie i w każdej chwili mu zagrażać.

Czwarty sezon rozpoczyna się od badania umierających gwiazd – procesu, w którym zamieniają się w supernowe, a niekiedy generują najpotężniejsze eksplozje we wszechświecie w postaci błysków gamma (GRB). Jedna z takich gwiazd śmierci, WR104, czai się 8000 lat świetlnych od nas i niektórzy uważają, że jej dżet gamma jest wycelowany prosto w Ziemię. Z kolei galaktyka 3C321 to przerażający zwiastun losu, jaki może kiedyś spotkać Drogę Mleczną: czarna dziura z sąsiedniej galaktyki nieustannie bombarduje ją strumieniem wysokoenergetycznych cząstek, siejąc spustoszenie wśród ciał niebieskich. Nieopodal inne gwiazdy śmierci, Eta Carinae i Betelgeza, gwałtownie wypalają swoje paliwo, pędząc ku zagładzie... niebezpiecznie blisko nas.

Bez Księżyca Ziemia byłaby dziś zupełnie innym, bezludnym miejscem: dzień trwałby zaledwie cztery godziny, noce byłyby smoliście czarne, nieustanne wichury o prędkości 160 km/h rodziłyby huragany trwające miesiącami, a złożone formy życia – w tym ludzie – praktycznie nie miałyby szans powstać. Można śmiało powiedzieć, że Księżycowi zawdzięczamy własne istnienie. Co by się jednak stało, gdyby nagle zniknął?

Każdego roku tysiące obiektów, zarówno naturalnych, jak i stworzonych przez człowieka, przebija się przez atmosferę i uderza w Ziemię. Te groźne posłańce z niebios dostarczają naukowcom niesamowitej wiedzy o zjawiskach kosmicznych. Od kosmicznych skał wpadających do domów i głazów wywołujących masowe wymierania, po fragmenty rakiet lądujące na przydomowych trawnikach – poznaj obiekty spadające z nieba: asteroidy, komety, deszcze meteorów i kosmiczne śmieci.

Przegląd najbardziej niszczycielskich wybuchów i eksplozji we wszechświecie. W programie m.in. spojrzenie na meksykański półwysep Jukatan i uderzenie, które pozostawiło krater Chicxulub, a także analiza błysków gamma i teorii Wielkiego Wybuchu.

Są zjawiskowe, śmiertelnie niebezpieczne i nie przestają zadziwiać. Olśniewające pierścienie Saturna od stuleci fascynują naukowców. Cząstki wielkości domów pędzą wokół planety z prędkością ponad 85 000 km/h, więc każdy przelatujący statek zostałby natychmiast zniszczony. Wewnątrz pierścieni panują warunki jak na wyścigach NASCAR – ciągłe przepychanki, ocieranie się i zderzenia grożące potężną kraksą. Mniej znane są pierścienie innych planet: Urana, Jowisza, Neptuna, a być może także Plutona i Marsa. Nawet Ziemia ma swój własny: złożony z około 200 satelitów na orbicie geostacjonarnej, jest jedynym znanym sztucznym pierścieniem we wszechświecie. Jednak najbardziej niezwykłe jest to, że pierścienie kryją w sobie historię narodzin Układu Słonecznego i odległych galaktyk. To nie tylko cud kosmosu – to klucz do tajemnicy naszego pochodzenia.

Eksperci przedstawiają pomysły na to, jak można by zniszczyć Ziemię: od pochłonięcia przez czarną dziurę i wysadzenia antymaterią, po ciśnięcie jej w Słońce czy po prostu wyłączenie grawitacji.

To idealne miejsca, by poznać naturę i różnorodność gwiazd we Wszechświecie. Są wyjątkowe, ponieważ w gromadach wszystkie gwiazdy narodziły się mniej więcej w tym samym czasie, z tej samej materii i znajdują się w zbliżonej odległości od Ziemi. Oznacza to, że wszelkie różnice między nimi wynikają z ich rzeczywistej natury, a nie ze zniekształceń spowodowanych różną odległością od Ziemi czy innymi czynnikami.

Przestrzeń kosmiczna stanowi już kluczowy element zdolności bojowych Ameryki. Wojsko polega na satelitach w kwestiach łączności, zwiadu i namierzania celów. Choć żaden kraj nie umieścił jeszcze broni na orbicie, USA i Chiny udowodniły, że potrafią zestrzeliwać satelity pociskami z Ziemi. Jeśli broń trafi w kosmos, jak będzie działać, jaką osiągnie skuteczność i jakich zniszczeń dokona? Od naziemnych laserów, przez pręty wielkości słupów telegraficznych pędzące z kosmosu z prędkością trzech kilometrów na sekundę, po futurystyczny arsenał – czas przygotować się na kosmiczne starcia.

Na obcych planetach spadają z nieba w postaci wrzącego żelaza. Na odległych księżycach, nawet przy setkach stopni poniżej zera, pluskają w nienaruszonych jeziorach metanu. Mogą pokrywać całe globy głębokimi na kilometry oceanami naelektryzowanego metalicznego wodoru albo wystrzeliwać z gigantycznych gejzerów. Kotłują się we wnętrzach martwych gwiazd, a nawet w sercu naszej planety. We Wszechświecie występują tak rzadko, że niemal wcale, a jednak to właśnie one tworzą niezwykłe oblicze Ciekłego Wszechświata.

Ich nazwy brzmią podobnie, lecz pulsary i kwazary to zupełnie różne zjawiska. Pulsary są miniaturowe – mają zaledwie kilkanaście kilometrów średnicy – ale wirują szybko niczym kuchenne blendery i omiatają kosmos snopami promieniowania, sprawiając wrażenie, jakby migotały. Generują niewiarygodnie silne pola magnetyczne, mierzą czas dokładniej niż zegary atomowe... a obcym mogłyby wskazać drogę prosto na Ziemię! Kwazary to drugi kraniec skali: gigantyczne jądra galaktyk z potwornymi czarnymi dziurami, wyrzucającymi w przestrzeń olbrzymie dżety promieniującego gazu. Leżą tak daleko, że widzimy je takimi, jakimi były w odległej przeszłości – w młodym Wszechświecie, gdzie mogły odegrać kluczową rolę w powstawaniu galaktyk.

Prędkość warp, teleportery, tunele czasoprzestrzenne i lasery to stałe elementy książek, filmów i seriali science fiction. Jednak niezwykły świat jutra szybko staje się naszą teraźniejszością. Choć na spotkania jeszcze się nie teleportujemy, naukowcy szykują się do pierwszych testów współczesnego transportera. I podczas gdy uczeni przez lata wyśmiewali hollywoodzkie wizje podróży szybszych od światła jako sprzeczne z prawami Einsteina, nowe pokolenie fizyków wciąż rewiduje fundamentalne reguły rządzące kosmosem. Czy da się ominąć kosmiczne ograniczenie prędkości? Być może... o ile jesteś gotów przetrwać podróż przez jedno z najbardziej gwałtownych miejsc we Wszechświecie – serce wirującej czasoprzestrzeni prowadzącej do niezwykłych światów lub ku pewnej śmierci.

Nasz Wszechświat to czysta energia – od potężnych dżetów wyrzucanych przez czarne dziury po pierwotną furię jądrową naszego Słońca. Całkowita ilość energii w kosmosie pozostaje jednak w doskonałej równowadze: niczego nie ubywa ani nie przybywa. W rezultacie dochodzi do gigantycznych transferów energii – elektryczna, cieplna, kinetyczna i magnetyczna to tylko niektóre z tych, które utrzymują równowagę i tworzą zapierające dech w piersiach zjawiska oraz gwiezdne spektakle.

Spojrzenie z bliska na najbardziej zdumiewające cuda naszego Układu Słonecznego: gejzery Enceladusa, spektakularne pierścienie Saturna, Wielką Czerwoną Plamę na Jowiszu oraz potężny masyw marsjańskiego wulkanu Olympus Mons.

Poszukiwanie dowodów na istnienie życia na Marsie, które dostarcza wielu wskazówek, że mogło ono tam istnieć dawniej lub przetrwało do dziś. Od pozostałości dawnych rzek i jezior, przez czapy lodowe na biegunach, po sezonowe wahania poziomu metanu, które mogą świadczyć o bakteriach żyjących wciąż pod powierzchnią.

Kulisy burz magnetycznych – słonecznych huraganów o sile dziesięciu tysięcy ładunków jądrowych, które w przypadku uderzenia w Ziemię mogłyby wywołać globalny blackout, paraliż elektroniki i całkowitą zapaść systemów łączności.

Wyprawa w świat podróży w czasie: jak pewnego dnia mogłyby stać się rzeczywistością, w jaki sposób dopuszcza je teoria względności Einsteina, z czym wiązałby się skok w przyszłość i jakie niewiarygodne konsekwencje niosłaby wyprawa w przeszłość.

Spojrzenie na sondy kosmiczne, ich dotychczasowe dokonania i odkrycia oraz misje, które czekają je w przyszłości – w tym poszukiwanie planet podobnych do Ziemi i tropienie życia pozaziemskiego.

Opowieść o asteroidach i ich wpływie na życie – zarówno w przeszłości, jak i obecnie. Dowiedz się, czego uczą nas o nich misje kosmiczne, jak duże zagrożenie stanowią dla naszej cywilizacji i czy na planetoidzie dałoby się kiedyś zamieszkać.

Analiza ruchów Ziemi, Słońca i Księżyca podczas zaćmień. Czy ludzie, jeśli jesteśmy sami w kosmosie, to jedyne inteligentne istoty mogące oglądać te zjawiska? Odcinek pokazuje również, jak astronomowie wykorzystują zjawisko tranzytu do odkrywania planet krążących wokół obcych gwiazd.

Spojrzenie na ponury los naszej macierzystej gwiazdy i scenariusz wydarzeń, które rozegrają się za pięć miliardów lat. Zobacz, jak rozrastające się Słońce unicestwi wszelkie życie na Ziemi, w tym ludzi, o ile nasz gatunek wciąż będzie wtedy istniał.

Planety naszego Układu Słonecznego doświadczały w swojej historii potężnych kataklizmów, spadających z kosmosu i wybuchających z ich wnętrz. Cofniemy się w czasie, by zbadać gwałtowne zjawiska, które ukształtowały glob za globem, w tym Ziemię. Odkryjemy, co zamieniło Marsa w jałową, wrogą pustynię, jaki kataklizm uczynił z Wenus piekło i co zniszczyło płaszcz Merkurego, pozostawiając niemal samo jądro. Przyjrzymy się gigantycznym zaburzeniom orbit gazowych olbrzymów, zderzeniom na Jowiszu oraz tajemnicy zniszczonego księżyca, która może wyjaśniać pochodzenie pierścieni Saturna.

Czy wokół naszego Słońca może krążyć nieodkryta, potworna gwiazda, która co 26 milionów lat niczym w zegarku bombarduje Układ Słoneczny morderczymi kometami? Nowe obserwacje badają krańce naszego układu – rejon olbrzymich globów i tajemniczych planetoid – polując na Nemezis, rzekomego złego bliźniaka Słońca. Być może jesteśmy o krok od znalezienia tej kosmicznej gwiazdy śmierci, podejrzewanej o wywołanie wszystkich wielkich wymierań na Ziemi. Naukowcy za pomocą codziennych zjawisk wyjaśniają naturę Nemezis i powody, dla których tak trudno ją dostrzec – podpalając zbocze w Kalifornii, ścigając się na torze NASCAR czy żonglując ogniem tłumaczą, dlaczego przetrwanie na Ziemi może zależeć od jej odkrycia.

Mający 4,6 miliarda lat Układ Słoneczny to nasz bezpieczny dom w kosmosie. Ale jak w ogóle powstał? W tym odcinku prześledzimy jego narodziny z rzadkiego obłoku pyłu i gazu. Wstrząśnięty przez pobliską supernową, pod wpływem grawitacji i rotacji spłaszczył się w wirujący dysk, z którego wyłoniły się Słońce i planety. Wszystko rozegrało się w ciągu 700 milionów lat – w epoce, gdy planety walczyły o pozycje na orbitach, unikały bombardowań niszczycielskich asteroid i układały się w uporządkowany, stabilny układ, który – jak dziś wiemy – może być rzadkością we Wszechświecie.

Co by było, gdyby pierwsza załogowa misja na Marsa rozbiła się setki kilometrów od rakiety powrotnej? Czy astronauci przetrwaliby katastrofę i pokonali bezwzględną marsjańską pustynię, by dotrzeć do statku? Zobacz, jak załoga musiałaby radzić sobie z burzami pyłowymi i promieniowaniem kosmicznym, pozyskując jednocześnie wodę z marsjańskiego gruntu. To dramatyczna wizja niedalekiej przyszłości, w której przeżycie może zależeć od technologii z epoki przedprzemysłowej i ludzkiej pomysłowości.

Ziemia wydaje się najbardziej gościnną planetą w Układzie Słonecznym, ale pozory mylą. Zdumiewające odkrycia dowodzą, że błękitny glob przeszedł przez więcej chaosu i zniszczenia, niż naukowcy przypuszczali. Zobacz Ziemię sprzed miliardów lat, w którą uderza protoplaneta. Poczuj chłód, gdy cały glob zamienia się w lodową śnieżkę, i żar gigantycznych wulkanów wypalających krajobraz i przesłaniających niebo. Od kosmicznych rozbłysków gamma niszczących warstwę ozonową po uderzenie asteroidy wielkości Mount Everestu w ocean – poznamy kulisy kataklizmów, które stawiały życie na krawędzi całkowitej zagłady. Czy najgorsze mamy już za sobą, czy kryje się w odległej przyszłości?

Wielu twierdzi, że latające talerze i inne obce statki bezustannie odwiedzają Ziemię. Gdyby to była prawda, jakich technologii wymagałyby takie pojazdy? I czy relacje świadków pokrywają się ze współczesnymi teoriami dotyczącymi lotów międzygwiezdnych? Pisarze, astronomowie i fizycy teoretyczni analizują koncepcje tłumików bezwładności, napędów jądrowych, silników na antymaterię, a nawet napędu warp. W oparciu o teorie Einsteina i badania naukowe sprawdzimy, jak przybysze mogliby pokonywać ogromne kosmiczne dystanse i czy tak niebezpieczną podróż zniosłyby istoty z krwi i kości, czy raczej inteligentne maszyny.

Od zarania cywilizacji ludzie zastanawiali się, kto lub co stworzyło Wszechświat. Religia oferuje odpowiedzi duchowe, ale czy najnowsze odkrycia fizyki wskazują na istnienie wyższej inteligencji, czy dowodzą raczej, że same prawa przyrody mogły doprowadzić do powstania naszego świata? W tym odcinku wyruszymy na niezwykłe naukowe poszukiwania Boga, pytając fizyków i teologów, czy cudowne dostrojenie parametrów kosmosu do powstania życia świadczy o obecności Stwórcy, czy teoria strun wykluczy kiedyś Jego istnienie, dlaczego Stephen Hawking twierdził, że Wszechświat mógł powstać spontanicznie, i czy zaawansowana cywilizacja z innego wymiaru mogła stworzyć nasz świat.

Największe obiekty, najbardziej niewyobrażalne odległości i rekordowe prędkości ukazane w przystępny sposób za pomocą wymownych porównań z życia codziennego.

Jak brzmi Wszechświat? Od rytmicznych impulsów pulsara po ogłuszający ryk wrzącego Słońca – ten odcinek odkrywa niezwykłą scenerię dźwiękową Układu Słonecznego, Drogi Mlecznej i całego kosmosu. I czy to prawda, że w kosmosie nikt nie usłyszy twojego krzyku? Naukowcy zdradzają, że we Wszechświecie są miejsca, w których to słynne filmowe hasło traci rację bytu.

Wyprawa po kosmicznym sąsiedztwie Ziemi. Co znajduje się tuż za granicami naszego Układu Słonecznego? Jak inne obiekty w galaktyce wpływają na ziemskie życie i dlaczego położenie Ziemi w Drodze Mlecznej uczyniło z niej idealne miejsce do rozwoju zaawansowanych form życia?

Wyprawa do najzimniejszych zakątków Wszechświata – od ziemskich laboratoriów, przez lodowate rubieże Układu Słonecznego i Drogi Mlecznej, aż po bezkresne głębiny kosmosu.

Kluczem do zrozumienia wszechświata zdaje się być poznanie jego najdrobniejszych elementów. Pogodzenie tych dwóch światów okazało się jednak ogromnym wyzwaniem naukowym, ponieważ prawa rządzące światem kwantowym niemal w niczym nie przypominają wszechświata, jaki znamy. Ten program wyjaśnia niektóre z osobliwych zjawisk, jakie naukowcy zaobserwowali w najmniejszych skalach.

Wejdź na pokład wirtualnego statku kosmicznego i wyrusz w podróż śladem rozmaitych komet: długo- i krótkookresowych, muskających Słońce, udających planetoidy oraz tych wciąż głęboko zamrożonych w Obłoku Oorta. Następnie zobacz loty sond NASA, które odwiedziły komety przelatujące w pobliżu.

Może to brzmieć jak science fiction, ale kosmos to nie tylko odległa przestrzeń. W dziejach ludzkości obiekty i siły z kosmosu wielokrotnie zmieniały bieg życia na Ziemi.

Badanie możliwości, że Stonehenge było prehistorycznym obserwatorium astronomicznym, służącym do śledzenia ruchów Słońca i Księżyca.

Analiza astronomicznych powiązań piramid w Gizie.

Poszukiwanie możliwych astronomicznych wyjaśnień dla biblijnej opowieści o zniszczeniu Sodomy i Gomory, w tym hipotezy o uderzeniu planetoidy.

Poszukiwanie możliwych astronomicznych wyjaśnień zjawiska opisanego w Biblii jako Gwiazda Betlejemska, która doprowadziła Mędrców do miejsca narodzin Jezusa.

Analiza tego, jak starożytne ludy interpretowały zjawiska na niebie jako złe wróżby, oraz wpływu, jaki te rzekome znaki mogły mieć na bieg historii.

Spojrzenie na osobliwe kształty we wszechświecie, takie jak „Oko Boga”, sześciokąt na Saturnie czy „twarz” na Księżycu.

Piekielne ognie, niekończące się zimy czy planeta targana trzęsieniami ziemi – to tylko kilka wizji Armagedonu stworzonych przez Wikingów, Azteków i innych naszych dawnych przodków. Która z nich zdaniem współczesnej nauki jest najbliższa prawdy? Zjawiska kosmiczne – starzenie się naszego Słońca, rozszerzanie się wszechświata i inne potencjalnie katastrofalne wydarzenia – mogą wywołać dokładnie taki Armagedon, jakiego bali się starożytni. Która dawna przepowiednia według naukowców naprawdę zapowiada nasz koniec? I jak blisko jesteśmy końca świata?

Rozważania nad możliwością istnienia innych światów we wszechświecie.

Sprawdzanie, czy śledzenie zjawisk astronomicznych może rzeczywiście pozwolić na przewidywanie przyszłości.

Przyjrzenie się rzymskiej inżynierii i jej wpływowi na życie w starożytnym imperium.