Ostatni bej Bałkanów

Film Ostatni bej Bałkanów, jest biograficzno-historyczną opowieścią o losach Zulfikara Beja, który był potomkiem władającej od 500 lat tymi terenami tureckiej linii paniczów i bejów z rodu Gorick Castle. Film powstał na motywach powieści Necati Cumali – „L’esprit des peninsules”. Opowieść o losach jednej rodziny na tle przemian społeczno-politycznych w Macedonii, na przełomie XIX i XX wieku. Począwszy od ruchów niepodległościowych, poprzez wojny bałkańskie, okupacje włoską i niemiecką, aż do czasów komunistycznych.

1. Imperium wiatru, lata 1892-1914 Film rozpoczyna się narodzinami Zulfikara, długo oczekiwanego syna Rizy Beja zarządcy majątku ziemskiego Goriçka, w krainie jezior Macedonii. W 1907 roku Zulfikar został wysłany do liceum w Salonikach, a gdy powrócił spotkał dawną miłość córkę młynarza Esmę, dziecięce uczucie przerodziło się w dziką namiętność. Zulfikar nieświadomy tego, że zaszła w ciążę porzucił ją, a ona niechcąc być "panną z dzieckiem" poślubiła Mustafę, nowego pomocnika młynarza. Gdy Riza Bej zmarł, jego zięć Orchan ogłosił się Bejem, ale w ciągu miesiąca Orchan Bej, burmistrz Goriçki, nagle zmarł. Następnym burmistrzem Goriçki został Hikmet, syn Orchana Beja. Do pałacu Bejów wraz z uchodźcami z Salonik, przybyła także żydówka Miriam, z którą ożenił się Zulfikar Bej. Mustafa został w armii tureckiej rozstrzelany za dezercję, a Esma samotnie wychowywała Zulfikarowego syna Rasita. W 1913 roku po przegranej Turcji w wojnach bałkańskich, Macedonia została podzielona pomiędzy Grecję, Bułgarię, Serbię i Albanię. Goriçka została włączona do Grecji. 28 czerwca 1914 roku, serbski fanatyk zastrzelił arcyksięcia Ferdynanda, a Zulfikar doczekał się narodzin oczekiwanego syna Sulejmana.

2. Synowie orła, lata 1916-1924 Podczas I wojny światowej w Macedonii przebywały wojska francuskie. W 1915 roku Zulfikar jako łącznik armii tureckiej, nie miał za wiele możliwości, aby widywać swego syna Sulejmana, a także był nieświadomy, że w pobliżu wychowywał się jego nieślubny syn Rasit. Podczas przypadkowego incydentu, Zulfikar zastrzelił żołnierza francuskiego, ale został wydany przez pomocnika kowala Mesita. We Florinie była główna kwatera armii francuskiej. W 1917 roku w Goriçce, Zulfikar został schwytany przez francuzów, ale zaraz został uwolniony przez przypadkową straganiarkę, a następnie schronił się w oddziale bandy czarnego Alego Bułgara. Za jego schwytanie wyznaczono nagrodę 800 drachm, przypadkowo Zulfikar z oddziałem złapał francuskiego prefekta. We wrześniu 1918 roku nastąpiło zawieszenie broni, a żołnierze francuscy usiłowali znaleźć Zulfikara, a gdy żona Miriam nie wydała go, zastrzelili ją. 1 listopada 1918 roku w Macedonii ogłoszono amnestię. Po masakrach ludności greckiej w Turcji, w wyniku wojny grecko-tureckiej, w 1923 roku przeprowadzono wymianę ludności między Grecją i Turcją, z Turcji przesiedlono 1 mln Greków, a z Grecji przesiedlono 400 tys. Turków. Saliho Hani pozostała w Goriçce, a Zulfikar wyjechał do Korczy w Albanii. W 1923 roku Zulfikar otrzymał od premiera Zoga, misję obrony granic Albanii przed grekami. Podczas patrolu Zulfikar spotkał greckich bojowników, którzy napadli na młyn i zastrzelili młynarza. Zulfikar zabrał Esmę i syna Rasita do własnego domu w Korczy. Esma przejęła pobliską tkalnię, w której zatrudniła inne kobiety. W domu Zulfikara złożył wizytę przedstawiciel opozycji politycznej, biskup prawosławny Fan Noli, usiłując go namówić do współpracy z opozycją. Zulfikar został wybrany na posła do parlamentu w Tiranie, gdzie podczas pierwszej sesji był zamach na Zoga, który zbiegł z kraju, a rządy przejął Fan Noli. W Goriçce zmarła Saliho Hani, a majątek i opiekę nad Sulejmanem, przejął burmistrz Hikmet. Zulfikar zabrał syna Sulejmana do Korczy, gdzie w drodze mu powiedział że: przez górali Albania jest nazywana Krainą Synów Orła. Po dziecięcym incydencie z Rasitem, Sulejman potajemnie uciekł do Goriçki.

3.

Z artykułu w Wikipedii (licencja CC BY-SA 4.0)