Przełęcz

ZSRR lat 20. XX wieku. W Tadżykistanie, na lokalnej przełęczy trwa walka między grupą "czekitów" a basmaczami. Dowódca Czeka – Paramonow koniecznie chce zakończyć bratobójczy konflikt bez rozlewu krwi. Szansę na pokojowe rozwiązanie widzi w osobie jednego z lokalnych przywódców i autorytetów basmamczy – Kerima Dodcho. Próbuje wejść z nim w rozmowy pokojowe i doprowadzić do amnestii jego ludzi. Przeciwny temu jest inny watażka basmaczy – radykalny młynarz tytułowany "efendi". Nie waha się on przed najbardziej radykalnymi środkami walki z "czerwonymi" – grupa jego ludzi przebrana w mundury "czeka" pali i morduje lokalną ludność licząc na przypisanie wszystkich zbrodni władzy radzieckiej. Początkowo "efendi" pozostaje nieuchwytny, głównie dzięki agentowi "Mirzo" ulokowanemu w gronie "czekistów". Jednak w końcu Paramonow odnosi sukces – Kerim Dodcho i jego ludzie zdają broń, a dzięki swoim agentom "czekiście" udaje się w końcu osadzić bandę "efendiego" i po krwawej walce zabić go wraz z większością jego ludzi.

Z artykułu w Wikipedii (licencja CC BY-SA 4.0)